Công tác tiếp dân, tiếp nhận và xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo của công dân đóng vai trò rất quan trọng trong việc gắn chặt mối quan hệ giữa nhân dân với cơ quan Nhà nước nói chung và với HĐND, đại biểu HĐND nói riêng (*)

12/03/2015

Ngày 11/3/2015, Thường trực HĐND tỉnh Ninh Bình đăng cai tổ chức hội nghị Thường trực HĐND các tỉnh, thành phố đồng bằng sông Hồng và duyên hải Bắc Bộ lần thứ 9, nhiệm kỳ 2011- 2016 với chủ đề “Nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của HĐND tỉnh trong công tác dân nguyện”. Tham dự hội nghị, về phía Đoàn đại biểu Thường trực HĐND tỉnh Vĩnh Phúc do đồng chí Nguyễn Văn Trì - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh làm Trưởng đoàn, đồng chí Nguyễn Xuân Sơn - Ủy viên Thường trực HĐND tỉnh, lãnh đạo các Ban HĐND và Văn phòng Đoàn ĐBQH & HĐND tỉnh dự hội nghị. Tại hội nghị, đồng chí Nguyễn Xuân Sơn - Ủy viên Thường trực HĐND tỉnh đại diện cho đoàn Thường trực HĐND tỉnh Vĩnh Phúc có bài phát biểu tham luận với chủ đề: Nâng cao hiệu quả công tác tham mưu, phục vụ HĐND tỉnh trong công tác tiếp công dân, tiếp nhận và xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo của công dân. Trang Thông tin điện tử HĐND và Đoàn ĐBQH tỉnh trân trọng giới thiệu cùng độc giả toàn văn bài tham luận này:

Đồng chí Nguyễn Xuân Sơn phát biểu tham luận tại hội nghị.

Hoạt động tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo của HĐND được quy định tại Luật Tổ chức HĐND và UBND ngày 26-12-2003 (tại Điều 40, 53, 69, 75) và được cụ thể hoá trong Quy chế hoạt động của HĐND ngày 02-04-2005 (từ Điều 47 đến Điều 50); Luật Tiếp công dân ngày 25 tháng 11 năm 2013 và được cụ thể hoá tại Nghị định số 64/2014/NĐ-CP ngày 26 tháng 06 năm 2014 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Tiếp công dân; Nghị quyết số 759/2014/UBTVQH13  16/07/2014 ngày 15 tháng 5 năm 2014 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định chi tiết về hoạt động tiếp công dân của các cơ quan của Quốc hội, đại biểu Quốc hội, Hội đồng nhân dân và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp. Trong đó, đã quy định cụ thể nhiệm vụ, quyền hạn Thường trực HĐND, các Ban của HĐND, của đại biểu HĐND trong việc tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân.

Thực tiễn hoạt động HĐND cho thấy công tác tiếp dân, tiếp nhận và xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo của công dân đóng vai trò rất quan trọng trong việc gắn chặt mối quan hệ giữa nhân dân với cơ quan Nhà nước nói chung và với HĐND, đại biểu HĐND nói riêng. Thông qua việc tiếp công dân HĐND nắm bắt được tâm tư, nguyện vọng, những ý kiến, kiến nghị của nhân dân, trên cơ sở đó HĐND xem xét, yêu cầu cơ quan có thẩm quyền giải quyết và trả lời công dân. Làm tốt vấn đề này góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của HĐND, đồng thời thể hiện rõ vai trò của HĐND là cơ quan quyền lực Nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân địa phương. Với mong muốn trao đổi kinh nghiệm, góp phần tiếp tục nâng cao hiệu quả hoạt động tiếp dân, tiếp nhận và xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo của công dân đối với HĐND tỉnh trong thời gian tới, Thường trực HĐND tỉnh Vĩnh Phúc tham luận với chủ đề: “Nâng cao hiệu quả công tác tham mưu, phục vụ HĐND tỉnh trong công tác tiếp dân, tiếp nhận và xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo của công dân”.

Trên cơ sở quy định của pháp luật, để hoạt động của HĐND ngày càng có hiệu quả; nhất là công tác tiếp dân, tiếp nhận và xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo của công dân thực sự có nề nếp, mang lại hiệu quả thiết thực, Thường trực HĐND tỉnh tham mưu cho Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành Nghị quyết số 06-NQ/TU ngày 21 tháng 6 năm 2013 về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động của HĐND các cấp tỉnh Vĩnh Phúc” và HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết số 93/2013/NQ-HĐND ngày 16-7-2013 về “Một số đổi mới và nâng cao chất lượng hoạt động của Hội đồng nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc”, trong đó đã xác định rõ vai trò của Thường trực HĐND tỉnh trong việc tiếp công dân và giải quyết khiếu nại tố cáo của công dân. Trên cơ sở đó, Thường trực HĐND tỉnh kịp thời phối hợp với lãnh đạo Đoàn ĐBQH, UBND, Ủy ban MTTQ tỉnh ban hành Quy chế phối hợp hoạt động, trong đó có nội dung phối hợp tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân. Do đó, những năm qua, công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân của HĐND tỉnh đã thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ theo luật định và đạt được nhiều kết quả quan trọng. Thường trực HĐND tỉnh đã phân công và giao cho Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh tham gia hoạt động tiếp công dân mỗi tháng một lần tại trụ sở tiếp công dân của tỉnh và tiếp công dân theo quy định; các ý kiến, kiến nghị của công dân được Thường trực HĐND chỉ đạo tổng hợp, chuyển đến UBND tỉnh, các cơ quan chức năng giải quyết theo thẩm quyền. Đối với các đơn thư khiếu nại tố cáo, sau khi Thường trực HĐND tỉnh thường xuyên tiếp nhận, phân loại, chuyển đơn, theo dõi, đôn đốc các cơ quan, tổ chức giải quyết và trả lời công dân. Từ đầu nhiệm kỳ đến nay, Thường trực HĐND tỉnh nhận được 205 đơn, trong đó đã chuyển 86 đơn, các cơ quan chức năng đã giải quyết 73 đơn, còn lại 13 đơn thư đang giải quyết; các đơn còn lại không chuyển do hết thẩm quyền giải quyết, có nội dung trùng lặp, phô tô chữ ký, nặc danh, không rõ địa chỉ…Trong quá trình giải quyết đơn thư khiếu nại tố cáo của công dân xét thấy chưa thỏa đáng, còn bức xúc nảy sinh, Thường trực HĐND giao cho Ban Pháp chế HĐND tỉnh thành lập đoàn giám sát theo chuyên đề, tập trung ở địa phương, cơ quan, đơn vị phát sinh vấn đề bức xúc về khiếu nại tố cáo, nhất là những nơi, những lĩnh vực nổi cộm về đất đai, giải phóng mặt bằng, chính sách xã hội… Qua đó kịp thời kiến nghị các địa phương, đơn vị thực hiện tốt công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo.

Giữa hai kỳ họp, Thường trực HĐND tỉnh phối hợp với Ban Pháp chế HĐND tỉnh thành lập đoàn giám sát chuyên đề về khiếu nại tố cáo đối với những nơi nảy sinh các vấn đề bức xúc về khiếu nại tố cáo. Qua giám sát chỉ ra những ưu điểm, khuyết điểm, nguyên nhân, tồn tại và đưa ra các kiến nghị, giải pháp nhằm thực hiện tốt công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo. Sau giám sát đôn đốc các cơ quan chức năng thực hiện nghiêm chỉnh các kiến nghị của đoàn giám sát. Trước kỳ họp, Thường trực HĐND tỉnh phối hợp với Ban Pháp chế HĐND tỉnh đã tiến hành thẩm tra các báo cáo của UBND tỉnh, Viện kiểm sát nhân dân, Toà án nhân dân cấp tỉnh về công tác tiếp công dân giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân. Tại kỳ họp, Thường trực HĐND tỉnh đã chọn các nội dung bức xúc trình HĐND tỉnh xem xét và chất vấn những vấn đề bức xúc hoặc những vụ việc cụ thể mà cử tri quan tâm như: Chương trình xây dựng nông thôn mới; công tác khám, chữa bệnh trên địa bàn tỉnh; tình hình  thực hiện các quy định về hoạt động điện lực, sử dụng điện theo quy định của pháp luật và kết quả triển khai dự án năng lượng nông thôn (REII)…Các cuộc giám sát được truyền hình trực tiếp trên Đài PT-TH tỉnh thu hút đông đảo cử tri, nhân dân theo dõi. Các ý kiến trả lời chất vấn đều đáp ứng sự mong đợi của cử tri và nhân dân vì thế đã cơ bản hạn chế tình trạng đơn thư  khiếu nại tố cáo kéo dài, vượt cấp liên quan đến vấn đề được giám sát tại kỳ họp.

Trong những năm qua, với vai trò là cơ quan quyền lực Nhà nước ở địa phương, HĐND tỉnh Vĩnh Phúc đã có những đóng góp quan trọng vào sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh; trong đó phải kể đến những đóng góp quan trọng của công tác tiếp dân, tiếp nhận và xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo của công dân.

Tuy nhiên, công tác tiếp công dân, tiếp nhận và xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo của công dân của HĐND tỉnh còn một số bất cập, hạn chế nhất định, đó là: Việc trình HĐND tỉnh quyết định những chủ trương, biện pháp về giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân chưa kịp thời, chưa có biện pháp hữu hiệu; việc giám sát của HĐND tỉnh mới chỉ tập trung vào việc xem xét báo cáo của các cơ quan chức năng trình HĐND tỉnh tại kỳ họp, chưa quan tâm tổ chức được nhiều đoàn giám sát giữa hai kỳ họp về chuyên đề công tác giải quyết khiếu nại tố cáo, chưa chọn những nơi có diễn biến phức tạp và bức xúc về khiếu nại tố cáo để giám sát; công tác tiếp công dân tuy có chuyển biến tích cực song một số đại biểu HĐND tỉnh chưa duy trì thường xuyên chế độ tiếp công dân theo quy định, chưa thường xuyên theo dõi, đôn đốc kết quả giải quyết đơn thư mà Thường trực HĐND tỉnh chuyển đến cơ quan có thẩm quyền giải quyết...

Trên cơ sở thực tiễn hoạt động, Thường trực HĐND tỉnh Vĩnh Phúc rút ra một số kinh nghiệm và giải pháp để hội nghị cùng trao đổi nhằm nâng cao hiệu quả công tác tham mưu, phục vụ HĐND tỉnh trong công tác tiếp dân, tiếp nhận và xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo của công dân, cụ thể như sau:

Một là, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật cho đại biểu HĐND. Trước hết tập trung triển khai quán triệt Luật Tiếp công dân ngày 25 tháng 11 năm 2013; Nghị quyết số 759/2014/UBTVQH13 ngày 15 tháng 5 năm 2014 của Ủy ban thường vụ Quốc hội; Nghị định số 64/2014/NĐ-CP ngày 26 tháng 06 năm 2014 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Tiếp công dân nhằm đưa công tác tiếp công dân của HĐND, đại biểu HĐND đi vào nền nếp, có chất lượng hiệu quả.  

Hai là, bố trí xếp lịch tiếp công dân của đại biểu HĐND tỉnh để tiếp công dân theo luật định; giúp HĐND tỉnh nghiên cứu, xem xét, chuyển đơn khiếu nại, tố cáo, theo dõi, đôn đốc việc giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân; có trách nhiệm tổ chức và đảm bảo điều kiện, cơ sở vật chất cho việc tiếp công dân của đại biểu HĐND khi đại biểu yêu cầu. Qua công tác tiếp công dân, Thường trực HĐND tỉnh cần lựa chọn một số trường hợp khiếu nại bức xúc để tổ chức giám sát.

 Ba là, tăng cường giám sát việc thi hành pháp luật khiếu nại tố cáo tại địa phương, thông qua việc thành lập đoàn giám sát hoặc phân công Ban Pháp chế của HĐND tỉnh giám sát. Thường trực HĐND tỉnh phối hợp với Ban Pháp chế của HĐND tỉnh giám sát các cơ quan hành chính, tư pháp về thực thi pháp luật khiếu nại tố cáo. Qua giám sát chỉ ra những ưu điểm, khuyết điểm, nguyên nhân, tồn tại và đưa ra các kiến nghị, giải pháp nhằm thực hiện tốt công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo. Sau giám sát phải đôn đốc các cơ quan chức năng thực hiện nghiêm chỉnh các kiến nghị của đoàn giám sát. Việc tổ chức giám sát cần tập trung vào các vụ việc cụ thể, khiếu kiện phức tạp kéo dài, đông người... Tránh giám sát chung chung, theo định kỳ tại các cơ quan, đơn vị. Đối với các vụ việc khiếu nại tố cáo kéo dài, Thường trực HĐND tỉnh tổ chức hội nghị với các cấp, các ngành có liên quan làm rõ trách nhiệm của cá nhân, tổ chức trên cơ sở đó có kiến nghị để giải quyết dứt điểm.

Bốn là, tăng cường phối hợp với Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh giám sát về công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo; định kỳ  6 tháng một lần nghe UBND tỉnh, cơ quan, tổ chức có thẩm quyền ở địa phương báo cáo về việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh do Hội đồng nhân dân, đại biểu Hội đồng nhân dân cấp tỉnh, Đoàn đại biểu Quốc hội và đại biểu Quốc hội ở địa phương chuyển đến.

 Năm là, hướng dẫn, phân công, đôn đốc Tổ đại biểu và đại biểu HĐND tỉnh trong công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân. Hướng dẫn đại biểu HĐND tỉnh tổ chức tiếp công dân nơi ứng cử theo Nghị quyết số 759/2014/UBTVQH13  16/07/2014 ngày 15 tháng 5 năm 2014 của Ủy ban thường vụ Quốc hội ít nhất một ngày trong tháng theo sự phân công của tổ đại biểu HĐND tỉnh. Yêu cầu đại biểu HĐND tỉnh khi tiếp công dân phải lắng nghe, ghi chép đầy đủ, phản ánh trung thực ý kiến của công dân và gửi báo cáo Thường trực HĐND xem xét, quyết định.

Sáu là, thường xuyên theo dõi, đôn đốc các cơ quan hữu quan thực hiện nghiêm túc các quy định về tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân. Trong giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân, HĐND tỉnh không phải là cơ quan trực tiếp ra quyết định giải quyết khiếu nại, tố cáo, mà do các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền giải quyết. Chính vì vậy, việc nâng cao trách nhiệm giải quyết của các cơ quan này có ý nghĩa rất quan trọng trong công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo.

Thường trực HĐND tỉnh cần có hướng dẫn, đôn đốc đối với các cơ quan, tổ chức cho đại biểu HĐND tỉnh nơi công tác dành thời gian tiếp công dân, tiếp nhận, chuyển đơn, đôn đốc, theo dõi việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị của công dân.

Bảy là, kiện toàn, củng cố bộ máy làm công tác tham mưu giúp việc để nâng cao chất lượng, hiệu quả của cơ quan giúp việc cho HĐND tỉnh trong công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân. Chỉ đạo Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh chuẩn bị văn bản, tài liệu, cơ sở vật chất cho việc tiếp công dân của Thường trực HĐND tỉnh, đại biểu HĐND tỉnh tại các buổi tiếp công dân; giúp đại biểu HĐND tỉnh, Thường trực HĐND tỉnh tiếp nhận, tổng hợp, phân loại, chuyển đơn và theo dõi kết quả giải quyết của cơ quan có thẩm quyền; tham mưu đúng, trúng và chính xác các chương trình, kế hoạch giám sát, thẩm tra của Thường trực HĐND, các Ban của HĐND tỉnh về công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo.

Trao đổi về việc nâng cao hiệu quả công tác tiếp dân, tiếp nhận và xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo của công dân chắc chắn còn nhiều vấn đề khó khăn, vướng mắc cần thảo luận làm rõ. Thường trực HĐND tỉnh Vĩnh Phúc  xin trao đổi để các đại biểu nghiên cứu, thảo luận từng bước nâng cao vai trò, vị trí trong công tác tiếp dân, tiếp nhận và xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo của công dân theo quy định của pháp luật./.

(*) Tiêu đề do BBT đặt

Các tin đã đưa ngày: