Giải pháp nâng cao chất lượng và hiệu quả khi trả lời chất vấn tại kỳ họp HĐND tỉnh

28/08/2015

Chất vấn và trả lời chất vấn là một trong những nội dung quan trọng tại các kỳ họp Hội đồng nhân dân tỉnh. Chất vấn và trả lời chất vấn tại các kỳ họp Hội đồng nhân dân tỉnh vừa thể hiện quyền lực của cơ quan dân cử ở tỉnh, quyền giám sát và vai trò tích cực của các đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh vừa thể hiện trách nhiệm của người đứng đầu các cơ quan ở tỉnh đối với những vấn đề cử tri và nhân dân trong tỉnh quan tâm yêu cầu cơ quan có thẩm quyền trả lời làm rõ.

I. Thực tiễn hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn nói chung và về lĩnh vực giáo dục đào tạo nói riêng tại các kỳ họp HĐND tỉnh.

1. Trong những năm qua, giáo dục và đào tạo Vĩnh Phúc không ngừng đổi mới, góp phần đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa của tỉnh và đất nước.

Hiện nay toàn tỉnh có 556 cơ sở giáo dục đào tạo với hơn 250000 học sinh sinh viên, trong đó: ngành học mầm non có 174 trường với 58736 cháu ra nhà trẻ và lớp mẫu giáo; 174 trường tiểu học, 147 trường THCS, 38 trường trung học phổ thông, 8 trung tâm GDTX với  hơn 177000 học sinh từ tiểu học đến trung học phổ thông và bổ túc trung học phổ thông; 16 trường đại học, cao đẳng và trung cấp chuyên nghiệp (trong đó có 8 trường thuộc tỉnh) với 25088 sinh viên, riêng sinh viên người Vĩnh Phúc học tập trong các trường này là 14376 em (chiếm tỷ lệ 57,3%).

Trong điều kiện kinh tế xã hội của tỉnh phát triển mạnh, được sự quan tâm kiên trì đầu tư của tỉnh, của các địa phương và nhân dân, cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho dạy học và hoạt động giáo dục được tăng cường theo hướng hiện đại hóa.

Đội ngũ cán bộ, giáo viên và nhân viên được bổ sung về số lượng và không ngừng được nâng cao về chất lượng. Hiện nay toàn ngành có hơn 16500 cán bộ, giáo viên và nhân viên. Đây là nguồn lực quyết định nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo của tỉnh.

Chất lượng giáo dục toàn diện của tỉnh được nâng cao rõ rệt. Từ chỗ các chỉ số cơ bản phát triển giáo dục của tỉnh thấp hơn bình quân chung cả nước, đến nay hầu hết các chỉ số phát triển giáo dục của tỉnh đều bằng và vượt các tỉnh, thành có nền giáo dục phát triển cao trong cả nước. 8 năm liên tục, giáo dục Vĩnh Phúc được Bộ Giáo dục và Đào tạo tặng Cờ thi đua xuất sắc.

2. Những nội dung chất vấn chủ yếu đặt ra đối với ngành giáo dục và đào tạo:

Trong những kỳ họp Hội đồng nhân dân tỉnh gần đây, những câu hỏi chất vấn của đại biểu Hội đồng nhân dân đặt ra đối với ngành giáo dục và đào tạo chủ yếu tập trung vào các nội dung: Về chế độ chính sách của cán bộ giáo viên, nhất là những giáo viên đang công tác ở miền núi khó khăn; về các khoản đóng góp của học sinh và phụ huynh học sinh; về việc dạy thêm, học thêm ở các địa phương. Đặc biệt, thông qua các đại biểu Hội đồng nhân dân, cử tri ở nhiều địa phương rất quan tâm đến việc nâng cao hơn nữa trình độ cho giáo viên nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo…

Trước những quan tâm của cử tri, của đại biểu Hội đồng nhân dân, ngành giáo dục đã trả lời trực tiếp bằng văn bản, đi thẳng vào nội dung câu hỏi, không “vòng vo”, “né tránh”. Đồng thời giữa lãnh đạo ngành và đại biểu có những trao đổi trực tiếp từ đó làm rõ hơn nữa những nội dung đại biểu quan tâm đảm bảo dân chủ, nghiêm túc, đúng pháp luật. Thường trực Hội đồng nhân dân, các Ban của Hội đồng nhân dân tỉnh tổ chức các cuộc giám sát tại cơ quan Sở Giáo dục và Đào tạo và các cơ sở giáo dục đào tạo theo kế hoạch. Những vấn đề đại biểu và cử tri quan tâm đều được trả lời thỏa đáng. Hơn nữa sau mỗi kỳ họp, ngành đều đôn đốc, tổ chức, kiểm tra các cơ sở giáo dục và địa phương thực hiện những vấn đề được nêu ra trong hoạt động chất vấn tại kỳ họp. Ngành có nhiều giải pháp nhằm giải quyết thỏa đáng những vướng mắc, hạn chế trong thực tiễn phát triển giáo dục đào tạo.

3. Những tồn tại, hạn chế trong hoạt động chất vấn nói chung tại các kỳ họp Hội đồng nhân dân.

Mặc dù hoạt động chất vấn trong các kỳ họp Hội đồng nhân dân có nhiều đổi mới, chất lượng và hiệu quả, đáp ứng được yêu cầu và nguyện vọng của cử tri, nhưng vẫn còn bộc lộ một số hạn chế cả của đại biểu nêu câu hỏi cũng như người trả lời.

Số đại biểu chất vấn, số lượng câu hỏi chất vấn tập trung nhiều trong kỳ họp trong khi thời gian dành cho hoạt động chất vấn ít nên nhiều nội dung cử tri gửi gắm qua đại biểu chưa được nêu và trả lời đầy đủ.

Một số câu hỏi chất vấn nặng về phân tích, tìm hiểu thông tin; có những câu hỏi chưa cụ thể, có câu hỏi chưa rõ đối tượng trả lời…

Một số lãnh đạo của một số sở, ngành khi trả lời chất vấn tìm cách tránh những câu hỏi trực tiếp, những vấn đề cho là “nhạy cảm”, nhưng chính những vấn đề ấy lại được cử tri quan tâm. Có những câu trả lời nhằm “thoát tình thế” chứ chưa tâm huyết, trách nhiệm cao với những vấn đề bức xúc của cử tri thông qua các đại biểu Hội đồng nhân dân chất vấn.

II - Giải pháp nâng cao chất lượng và hiệu quả trả lời chất vấn tại kỳ họp Hội đồng nhân dân tỉnh.

Để những phiên chất vấn và trả lời chất vấn tại kỳ họp Hội đồng nhân dân tỉnh có chất lượng và hiệu quả cao, cả người hỏi và người trả lời đều phải tâm huyết, trách nhiệm với những vấn đề mình nêu ra và những giải pháp giải quyết. Đồng thời đòi hỏi đội ngũ tham mưu, phục vụ hoạt động chất vấn phải không ngừng nâng cao chất lượng và sự điều hành của chủ tọa phiên chất vấn linh hoạt, dân chủ và đúng luật.

1. Nâng cao nhận thức về hoạt động chất vấn và kỹ năng chất vấn cho Đại biểu Hội đồng nhân dân (chủ thể chất vấn)

Chất vấn không chỉ là quyền mà còn là trách nhiệm của đại biểu Hội đồng nhân dân trước nhân dân, trước cử tri. Chỉ đại biểu Hội đồng nhân dân mới có quyền trực tiếp chất vấn. Cử tri có quyền chất vấn chính quyền và cơ quan hữu quan nhưng phải thông qua đại diện hợp pháp của mình là đại biểu Hội đồng nhân dân.

Việc bồi dưỡng kỹ năng hoạt động đại biểu nói chung và kỹ năng chất vấn nói riêng có ý nghĩa rất quan trọng trong việc nâng cao chất lượng và hiệu quả chất vấn tại kỳ họp Hội đồng nhân dân tỉnh. Những kỹ năng chính như: kỹ năng xác định vấn đề chất vấn; kỹ năng nêu câu hỏi ngắn gọn súc tích, thuyết phục, lý lẽ rõ ràng, lập luận lôgic; khả năng tạo sự đồng thuận của nhiều đại biểu khi nêu câu hỏi; kỹ năng phát triển vấn đề và kiểm soát tình huống khi chất vấn. Nội dung câu hỏi mà đại biểu nêu ra khi chất vấn phải mang tính xây dựng và đảm bảo đúng pháp luật.

2. Đề cao trách nhiệm, tâm huyết của người trả lời chất vấn

Người bị chất vấn tại các kỳ họp Hội đồng nhân dân tỉnh là những người đứng đầu trong các cơ quan chính quyền và các cơ quan chuyên môn cấp tỉnh. Người trả lời chất vấn phải thực sự tâm huyết, trách nhiệm với những vấn đề mà đại biểu và cử tri quan tâm. Nội dung trả lời chất vấn phải cụ thể, rõ ràng, giải trình ngắn gọn, đầy đủ theo yêu cầu câu hỏi chất vấn đặt ra. Nội dung trả lời chất vấn nêu rõ cái đúng, cái sai, nguyên nhân; xác định rõ trách nhiệm, tiến độ và biện pháp khả thi khắc phục những hạn chế, tồn tại.

3. Nâng cao chất lượng bộ phận tham mưu, phục vụ hoạt động chất vấn tại kỳ họp Hội đồng nhân dân tỉnh.

Phải tăng cường mối quan hệ, phối hợp giữa Văn phòng Đoàn đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân tỉnh, các Ban, các Tổ và Đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh với Văn phòng UBND tỉnh, các sở, ngành để đáp ứng yêu cầu về tiến độ và chất lượng của hoạt động chất vấn.

Các câu hỏi chất vấn được tổng hợp từ quá trình giám sát của Thường trực Hội đồng nhân dân, các Ban Hội đồng nhân dân, các tổ đại biểu và đại biểu Hội đồng nhân dân, từ tiếp xúc cử tri, từ các phương tiện thông tin đại chúng nên bộ phận tham mưu phải diễn đạt câu chất vấn dễ hiểu, có địa chỉ cụ thể, có yêu cầu thủ trưởng cơ quan nào trả lời. Cập nhật và đánh giá về chất lượng nội dung trả lời chất vấn; đề xuất các giải pháp nhằm cải tiến hoạt động chất vấn…

Để thực hiện được những nội dung trên đòi hỏi đội ngũ cán bộ, chuyên viên đủ về số lượng, tính chuyên nghiệp và chất lượng cao.

4. Đối với chủ tọa phiên chất vấn:

Chủ tọa điều hành hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn đúng luật, dân chủ, khoa học. Trong quá trình điều hành chất vấn và trả lời chất vấn, chủ tọa cần linh hoạt, có thể kết hợp hình ảnh, hiện vật minh họa. Đối với vấn đề nổi cộm cần có thời gian hợp lý để người chất vấn và người trả lời chất vấn có sự trao đổi tranh luận; nếu chưa sáng tỏ vấn đề thì có thể yêu cầu người trả lời chất vấn trả lời trực tiếp đại biểu bằng văn bản hoặc trả lời vào phiên họp sau.

5. Sau tổ chức chất vấn :

Sau chất vấn và trả lời chất vấn tại kỳ họp Hội đồng nhân dân, Hội đồng nhân dân cần ra thông báo kết luận chất vấn hoặc ra nghị quyết về các nội dung chất vấn nếu thấy cần thiết.

Thường trực Hội đồng nhân dân, các Ban, tổ đại biểu và đại biểu Hội đồng nhân dân tăng cường kiểm tra, đôn đốc, giám sát việc thực hiện các lời hứa của các cơ quan, sở, ngành liên quan đến nội dung được kết luận tại phiên chất vấn./.

Hoàng Minh Quân

Tỉnh ủy viên- Giám đốc Sở GD&ĐT

Các tin đã đưa ngày: