Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác phối hợp giữa Thường trực HĐND, UBND với MTTQ trong hoạt động giám sát phản biện xã hội

14/09/2017

Giám sát và phản biện xã hội là nhiệm vụ quan trọng trong công tác tham gia xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền của MTTQ và các tổ chức đoàn thể chính trị - xã hội. Công tác giám sát và phản biện xã hội đã được quy định trong Hiến pháp và Luật MTTQ Việt Nam, đồng thời được cụ thể hoá bằng Quyết định số 217-QĐ/TW ngày 12/12/2013 của Bộ Chính trị về việc ban hành Quy chế giám sát và phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; các đoàn thể chính trị - xã hội và các văn bản pháp luật của Nhà nước. Những năm qua, công tác phối hợp giữa Thường trực HĐND với Thường trực Ủy ban MTTQ VN tỉnh Vĩnh Phúc trong việc thực hiện chức năng giám sát và phản biện xã hội đạt được nhiều kết quả quan trọng, góp phần nâng cao vị thế của HĐND - cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương và khẳng định MTTQ tỉnh thực sự là cơ sở chính trị của chính quyền nhân dân, đại diện cho quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng, nơi thể hiện ý chí, nguyện vọng của nhân dân.

Thực tiễn hoạt động của HĐND, UBND các cấp và MTTQ tỉnh cho thấy công tác phối hợp giữa các cơ quan trong việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ nói chung và hoạt động giám sát và phản biện xã hội nói riêng là hết sức quan trọng. Vì thế, ngay từ đầu các nhiệm kỳ, Thường trực HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ tỉnh đã chủ động xây dựng quy chế phối hợp hoạt động. Nhiệm kỳ 2011 - 2016, xây dựng và ban hành Quy chế số 08 ngày  05-3-2013 về phối hợp hoạt động giữa Thường trực HĐND - UBND - Đoàn ĐBQH và Ủy ban MTTQVN tỉnh Vĩnh Phúc; nhiệm kỳ 2016 - 2021, xây dựng và ban hành Quy chế số 01 ngày 23-01-2017 về phối hợp hoạt động giữa Thường trực HĐND-UBND- Đoàn ĐBQH và Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Vĩnh Phúc. Sau khi triển khai thực hiện Quy chế đã từng bước có sự đổi mới, cải tiến để nâng cao chất lượng công việc giữa các cơ quan. Luật Giám sát của Quốc hội và HĐND năm 2015 quy định: “Giám sát của Hội đồng nhân dân bao gồm giám sát của Hội đồng nhân dân tại kỳ họp, giám sát của Thường trực Hội đồng nhân dân, các Ban của Hội đồng nhân dân, Tổ đại biểu Hội đồng nhân dân và các đại biểu Hội đồng nhân dân”. Để thực hiện tốt chức năng giám sát, ngay từ đầu năm, Ủy ban MTTQ đã có đề nghị nội dung giám sát của HĐND cho năm sau. Thường trực HĐND tổng hợp trình HĐND quyết định giữa năm. Riêng đối với chương trình giám sát của Thường trực HĐND, các Ban HĐND, chương trình giám sát của Ủy ban MTTQ, Thường trực HĐND tỉnh đã chủ trì phối hợp với Đoàn ĐBQH, Ủy ban MTTQVN tỉnh thống nhất chương trình giám sát của 2 cơ quan thông qua hình thức trao đổi bằng văn bản. Về cơ bản chương trình giám sát của HĐND và Ủy ban MTTQVN tỉnh được thực hiện theo đúng kế hoạch, khắc phục việc chồng chéo, đảm bảo theo quy định. Quá trình tổ chức thực hiện kế hoạch giám sát có sự phối hợp nhịp nhàng; các cuộc giám sát của HĐND và Ủy ban MTTQVN tỉnh được các cơ quan liên quan cử lãnh đạo tham gia. Sau mỗi đợt giám sát, Thường trực HĐND tỉnh đã tổ chức cuộc họp với UBND tỉnh, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ tỉnh và các ngành có liên quan để thống nhất các nội dung kết luận qua giám sát, trong đó chỉ rõ kết quả, tồn tại, nguyên nhân, kiến nghị  những biện pháp khắc phục. Những kiến nghị sau giám sát đã được UBND tỉnh chỉ đạo triển khai thực hiện, khắc phục kịp thời những sai sót trong chỉ đạo điều hành của các cấp, các ngành. Đối với những nội dung giám sát theo nghị quyết của HĐND tỉnh, Thường trực HĐND tỉnh báo cáo để HĐND tỉnh xem xét, cho ý kiến. Sau đó, theo biểu quyết của HĐND tỉnh, nếu cần HĐND tỉnh giao cho Thường trực HĐND tỉnh ban hành văn bản kết luận để yêu cầu các cơ quan có liên quan thực hiện các yêu cầu sau giám sát của HĐND tỉnh.

Từ năm 2013 đến nay, Thường trực HĐND, các Ban của HĐND tỉnh đã thực hiện hơn 70 cuộc giám sát. Đặc biệt, giữa 2 kỳ họp thứ 4 và thứ 5 HĐND tỉnh, Thường trực HĐND đã tổ chức giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri trước và sau kỳ họp thứ 4 HĐND tỉnh và tổ chức hội nghị chất vấn và xem xét trả lời chất vấn giữa hai kỳ họp HĐND đối với UBND và các cơ quan chuyên môn của UBND tỉnh. Tại kỳ họp giữa năm, HĐND tỉnh đều tiến hành giám sát chuyên đề. Qua giám sát, HĐND, Thường trực HĐND và các Ban HĐND tỉnh đã làm rõ được những hạn chế, bất cập, nguyên nhân của các hạn chế và đưa ra các giải pháp đề nghị, kiến nghị các cơ quan, đơn vị chịu sự giám sát thực hiện.

Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh đã tăng cường phối hợp chặt chẽ với Thường trực HĐND, các Ban của HĐND và các cơ quan, đơn vị có liên quan tổ chức giám sát hoạt động theo chức năng nhiệm vụ. Từ năm 2013 đến nay, đã chủ trì, phối hợp tổ chức trên 60 cuộc giám sát, nội dung giám sát tập trung vào việc thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở; sử dụng quỹ “ngày vì người nghèo”; hoạt động của Hội thẩm nhân dân cấp tỉnh, cấp huyện; hoạt động của một số HĐND cấp xã... Đồng thời tích cực hướng dẫn MTTQVN các cấp trong tỉnh chủ trì, phối hợp với HĐND cùng cấp giám sát các chương trình kinh tế - xã hội tại địa phương. Bên cạnh đó, Thường trực MTTQ tỉnh còn trực tiếp tham gia các đoàn giám sát của của Đoàn ĐBQH, Thường trực HĐND, các Ban HĐND tỉnh. Từ năm 2013 đến nay đã tham gia gần 80 cuộc giám sát của của Đoàn ĐBQH, Thường trực HĐND, các Ban HĐND tỉnh, đóng góp nhiều ý kiến làm cơ sở để chủ trì kết luận buổi giám sát.

Công tác phản biện xã hội được MTTQ tỉnh thực hiện có hiệu quả thông qua việc tham gia góp ý dự thảo các chính sách liên quan đến quyền và lợi ích của Nhân dân. Trong 6 tháng đầu năm 2017, MTTQ chủ trì tổ chức 02 hội nghị phản biện về dự thảo Đề án phát triển kinh tế tập thể tỉnh Vĩnh Phúc đến năm 2020 và dự thảo Nghị quyết của HĐND tỉnh về chức danh, số lượng, mức phụ cấp và một số chế độ, chính sách đối với những người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã và ở thôn, tổ dân phố. Tham gia góp ý gần 30 dự thảo luật và 04 dự thảo văn bản QPPL của UBND tỉnh như: Luật Cảnh vệ; Luật Quy hoạch; Luật Quản lý tài sản công; dự thảo Quy định trách nhiệm và quan hệ phối hợp của các cấp, các ngành trong công tác theo dõi tình hình thi hành pháp luật trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc; Dự thảo Đề án của UBND tỉnh về hỗ trợ sản xuất, nâng cao thu nhập, giảm nghèo bền vững vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi tỉnh Vĩnh Phúc giai đoạn 2017-2020…Các hoạt động phản biện xã hội của MTTQ tỉnh đã tạo điều kiện cho các cơ quan và nhân dân được tham gia góp ý vào các nghị quyết của HĐND tỉnh sắp ban hành, giúp HĐND tỉnh, UBND tỉnh có thêm thông tin trước khi quyết định, đảm bảo nghị quyết ban hành vừa phù hợp quy định pháp luật nhưng cũng vừa đáp ứng nguyện vọng chính đáng của người dân và có tính khả thi cao hơn. Đồng thời, cũng giúp HĐND tỉnh, UBND tỉnh kịp thời điều chỉnh, bổ sung các nghị quyết đã ban hành cho phù hợp thực tiễn cuộc sống, được nhân dân đồng tình, ủng hộ.

Xác định nhiệm vụ giám sát và phản biện xã hội là những nhiệm vụ quan trọng của MTTQ tỉnh, ngày từ đầu năm 2017, Thường trực MTTQ tỉnh đã xây dựng đề án quy định một số nội dung, mức chi cho hoạt động giám sát, phản biện xã hội của Ủy ban MTTQVN và các tổ chức chính trị - xã hội các cấp trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc. Đề án được Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND tỉnh thẩm tra trình để HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết tại kỳ họp thứ 5 HĐND tỉnh. Đây là cơ sở quan trọng để tiếp tục tăng cường các hoạt động giám sát, phản biện xã hội của MTTQ các cấp trên địa bàn tỉnh cũng như tiếp tục nâng cao chất lượng phối hợp giữa HĐND, UBND các cấp với MTTQ tỉnh trong hoạt động giám sát và phản biện xã hội.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đã đạt được, công tác phối hợp hoạt động giám sát, phản biện xã hội giữa HĐND, UBND với MTTQ các cấp trong tỉnh vẫn còn hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới. Công tác phối hợp trong tổ chức các cuộc giám sát ở một số cuộc, một số nơi chưa chặt chẽ, thiếu đồng bộ; việc phối hợp đôn đốc và giám sát thực hiện các kiến nghị, đề xuất tại kỳ họp HĐND chưa được thực hiện thường xuyên; công tác phản biện xã hội để tham gia góp ý dự thảo các nghị quyết của HĐND tỉnh chưa nhiều, chất lượng các ý kiến chưa sâu; công tác phối hợp để tổng hợp và theo dõi, giám sát việc giải quyết, trả lời kiến nghị của cử tri của MTTQ các cấp và HĐND các cấp còn hạn chế.

Trên cơ sở thực tiễn hoạt động, Thường trực HĐND tỉnh rút ra một số kinh nghiệm và giải pháp để hội nghị cùng trao đổi nhằm nâng cao hiệu quả công tác phối hợp giữa HĐND, UBND các cấp với MTTQ trong hoạt động giám sát phản biện xã hội, cụ thể như sau:

Một là, tiếp tục thực hiện có hiệu quả Quy chế số 01 về phối hợp hoạt động giữa Thường trực HĐND-UBND và Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Vĩnh Phúc. Định kỳ hàng năm, các cơ quan phân công chủ trì tổ chức hội nghị liên tịch đánh giá kết quả phối hợp hoạt động của Thường trực HĐND, UBND, Đoàn ĐBQH và UBMTTQ tỉnh, đặc biệt là hoạt động phối hợp trong công tác giám sát, phản biện vào các chương trình, kế hoạch, đề án, cơ chế, chính sách phát triển KT-XH của tỉnh.

Hai là, cần tiếp tục có sự phối hợp chặt chẽ giữa Thường trực HĐND tỉnh, Đoàn ĐBQH, Ủy ban MTTQVN tỉnh trong việc thống nhất chương trình giám sát của 3 cơ quan để khắc phục việc chồng chéo và nâng cao hiệu quả, chất lượng các cuộc giám sát. Nội dung giám sát tập trung vào các lĩnh vực trọng tâm, trọng điểm được cử tri và nhân dân quan tâm. Việc tổ chức đoàn giám sát và triển khai thực hiện cũng cần được quan tâm trong đó cần rõ nội dung chủ trì, rõ nội dung phối hợp; tổ chức đoàn giám sát nên hợp lý, không nên nhiều đoàn trong một thời gian địa điểm, tăng giám sát vụ việc qua giám sát giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo của công dân.

Ba là, Thường trực HĐND tỉnh, Ủy ban MTTQVN tỉnh cần phối hợp chặt chẽ để tăng cường tái giám sát đối với những lĩnh vực, nhất là những lĩnh vực liên quan đến đời sống nhân dân mà theo ghi nhận từ dư luận xã hội vẫn chưa được các cấp chính quyền chưa giải quyết hoặc giải quyết chưa triệt để, kém hiệu quả kịp thời đáp ứng tâm tư, nguyện vọng của cử tri và nhân dân.

Bốn là, Thường trực HĐND, UBND, MTTQ tỉnh tăng cường phối hợp tổ chức thực hiện tốt Nghị quyết liên tịch số 403 ngày 15/6/2017 giữa Ủy ban Thường vụ Quốc hội - Chính phủ - Ủy ban TW MTTQVN về quy định chi tiết các hình thức giám sát, phản biện xã hội của MTTQ Việt Nam. Trong đó HĐND, UBND các cấp cần phối hợp, tạo điều kiện để MTTQ thực hiện chức năng giám sát và phản biện xã hội để HĐND, UBND có thêm thông tin trước khi quyết định, đảm bảo nghị quyết chuẩn bị được ban hành vừa phù hợp quy định pháp luật và thực tiễn cuộc sống của nhân dân.

Năm là, trước các kỳ họp HĐND, Ủy ban MTTQ phối hợp, thống nhất với Thường trực HĐND, UBND tỉnh về các nội dung MTTQ tiến hành phản biện để chủ động xây dựng kế hoạch, tổ chức phản biện đảm bảo chất lượng, hiệu quả.

Sáu là,  phát huy vai trò giám sát của nhân dân qua các buổi tiếp xúc cử tri của Đại biểu Quốc hội và HĐND. Phối hợp với Mặt trận Tổ quốc tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri, thường xuyên, định kỳ, đột xuất để làm cơ sở xây dựng kế hoạch giám sát của HĐND, Thường trực HĐND tỉnh.

Bảy là, MTTQ tỉnh cần phối hợp chặt chẽ với HĐND, UBND triển khai thực hiện nghiêm túc Quyết định của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về Quy chế tiếp thu ý kiến góp ý của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội; Quy định tiếp xúc, đối thoại của người đứng đầu cấp ủy, chính quyền các cấp hàng năm để thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ được giao.

THƯỜNG TRỰC HĐND TỈNH VĨNH PHÚC

Các tin đã đưa ngày: