Vai trò của Mặt trận Tổ quốc đối với công tác giám sát và phối hợp trong hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân

02/05/2019

Giám sát và phản biện xã hội là nhiệm vụ quan trọng trong công tác tham gia xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền của MTTQ Việt Nam, được quy định trong Hiến pháp và Luật MTTQ Việt Nam, đồng thời được cụ thể hoá bằng Quyết định số 217-QĐ/TW ngày 12/12/2013 của Bộ Chính trị về việc ban hành Quy chế giám sát và phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đoàn thể chính trị - xã hội và các văn bản pháp luật của Nhà nước như Nghị quyết liên tịch số 403 ngày 15/6/2017 giữa Ủy ban Thường vụ Quốc hội - Chính phủ - Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam.

Hằng năm, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ tỉnh đã chủ động phối hợp với các đoàn thể chính trị - xã hội báo cáo Thường trực Tỉnh ủy về nội dung, chương trình giám sát, phản biện xã hội, đồng thời hướng dẫn cấp huyện và cơ sở lựa chọn nội dung, tổ chức tập huấn, tuyên truyền về quy trình, cách thức tổ chức GSPBXH đến các đoàn viên, hội viên, cán bộ cơ sở thuộc hệ thống của mình.

Ủy ban MTTQ các cấp đã tích cực, chủ động phát huy vai trò, chức năng tổ chức giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật của các cơ quan, đơn vị và giám sát đối với cán bộ, công chức, đảng viên ở khu dân cư trong tỉnh. Kết quả, từ năm 2014 đến nay, MTTQ các cấp đã chủ trì hơn 900 cuộc giám sát, phối hợp tham gia hơn 700 cuộc giám sát (trong đó MTTQ tỉnh chủ trì gần 60 cuộc) về thực hiện chính sách, pháp luật ở tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội. Trong 6 tháng đầu năm 2018, MTTQ và các đoàn thể chính trị-xã hội các cấp đã chủ trì hơn 120 cuộc giám sát, trong đó Ban Thường trực Ủy ban MTTQ tỉnh đã chủ trì tổ chức khảo sát và giám sát việc triển khai thực hiện Nghị quyết số 22/2017/NQ-HĐND ngày 17/7/2017 của HĐND tỉnh, quy định số lượng, chức danh, mức phụ cấp và một số chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách; mức khoán kinh phí hoạt động của các tổ chức chính trị- xã hội ở cấp xã, thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh; hướng dẫn MTTQ các cấp giám sát việc tu dưỡng, rèn luyện đạo đức, lối sống của người đứng đầu, cán bộ chủ chốt và cán bộ đảng viên tại các huyện, thành phố.

Công tác phối hợp giữa Ủy ban MTTQ với Thường trực HĐND, các ban của HĐND cùng cấp trong việc thực hiện chức năng giám sát đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, ngày càng khẳng định MTTQ thực sự là cơ sở chính trị của chính quyền nhân dân, đại diện cho quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng, nơi thể hiện ý chí, nguyện vọng của nhân dân. Ngay từ đầu các nhiệm kỳ, Thường trực HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ tỉnh đã chủ động xây dựng quy chế phối hợp hoạt động, đồng thời hướng dẫn, chỉ đạo HĐND, Ủy ban MTTQ cấp huyện và cơ sở xây dựng quy chế phối hợp với những nội dung cụ thể, thiết thực, góp phần đổi mới, cải tiến để nâng cao chất lượng hoạt động của mỗi cơ quan, trong đó, nhiệm kỳ 2011- 2016 đã xây dựng và ban hành Quy chế số 08 ngày 05/3/2013, nhiệm kỳ 2016 - 2021 xây dựng và ban hành Quy chế số 01 ngày 23/01/2017 về phối hợp hoạt động giữa Thường trực HĐND - UBND - Đoàn ĐBQH và Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Vĩnh Phúc. Năm 2017 và 6 tháng đầu năm 2018, Ban Thường trực MTTQ tỉnh đã xây dựng 02 dự thảo Nghị quyết quy định một số nội dung, mức chi cho hoạt động giám sát, phản biện xã hội của Ủy ban MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội các cấp trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc và Nghị quyết quy định mức chi hỗ trợ đối với Ủy ban Mặt trận tổ quốc Việt Nam cấp xã và Ban công tác Mặt trận ở khu dân cư thực hiện Cuộc vận động "Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh" trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc. Dự thảo được Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND tỉnh thẩm tra trình để HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết tại kỳ họp của HĐND tỉnh, đây là cơ sở quan trọng để tiếp tục tăng cường các hoạt động giám sát, phản biện xã hội của MTTQ các cấp trên địa bàn tỉnh cũng như tiếp tục nâng cao chất lượng phối hợp giữa HĐND, UBND các cấp với MTTQ tỉnh trong hoạt động giám sát và phản biện xã hội.

Thực hiện Luật Giám sát của Quốc hội và HĐND năm 2015, trên cơ sở nội dung đề xuất của các cơ quan có liên quan, hàng năm Thường trực HĐND tỉnh, Đoàn ĐBQH tỉnh và Ủy ban MTTQ tỉnh tổ chức họp để trao đổi, thống nhất nội dung, chương trình giám sát của mỗi cơ quan nhằm tránh chồng chéo, từ đó Ủy ban MTTQ tỉnh xây dựng và triển khai thực hiện kế hoạch giám sát đảm bảo theo đúng quy định. Đồng thời hướng dẫn MTTQ các cấp trong tỉnh chủ trì, phối hợp với HĐND cùng cấp giám sát các chương trình kinh tế - xã hội tại địa phương.

Quá trình tổ chức thực hiện kế hoạch giám sát, Uỷ ban MTTQ tỉnh đã có sự phối hợp nhịp nhàng với Thường trực HĐND, các Ban của HĐND và các cơ quan, đơn vị có liên quan. Các cuộc giám sát của HĐND và Ủy ban MTTQ tỉnh được các cơ quan cử đại diện tham gia. Sau mỗi đợt giám sát, Thường trực HĐND tỉnh, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ tỉnh tổ chức cuộc họp với đơn vị giám sát và các ngành có liên quan để thống nhất các nội dung kết luận qua giám sát, trong đó chỉ rõ kết quả, tồn tại, nguyên nhân, kiến nghị những biện pháp khắc phục. Những kiến nghị sau giám sát của MTTQ đã được các cơ quan đồng tình tiếp thu, khắc phục kịp thời những sai sót trong chỉ đạo điều hành của các cấp, các ngành. Trong 6 tháng đầu năm 2018, MTTQ các cấp đã phối hợp với HĐND cùng cấp, Đoàn ĐBQH tỉnh và các ngành liên quan tổ chức hơn 300 cuộc giám sát về việc thực hiện chính sách, pháp luật ở tất cả các lĩnh vực, trong đó MTTQ tỉnh phối hợp tham gia 40 cuộc giám sát về việc thực hiện chính sách, pháp luật về bảo vệ môi trường; về bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm; về tình hình trả nợ xây dựng cơ bản; về giải quyết kiến nghị của cử tri;… Phối hợp với các Ban của HĐND tỉnh thẩm tra các báo cáo, dự thảo nghị quyết trình HĐND tỉnh.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đã đạt được, công tác phối hợp hoạt động giám sát giữa HĐND, UBND với MTTQ các cấp trong tỉnh vẫn còn hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới. Công tác phối hợp trong tổ chức các cuộc giám sát ở một số cuộc, một số nơi chưa chặt chẽ, thiếu đồng bộ; việc phối hợp đôn đốc và giám sát thực hiện các kiến nghị, đề xuất tại kỳ họp HĐND chưa được thực hiện thường xuyên; công tác phối hợp để tổng hợp và theo dõi, giám sát việc giải quyết, trả lời kiến nghị của cử tri của MTTQ các cấp và HĐND các cấp còn hạn chế.

Trên cơ sở thực tiễn hoạt động, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ tỉnh rút ra một số kinh nghiệm và giải pháp để hội nghị cùng trao đổi nhằm nâng cao hiệu quả công tác giám sát và phối hợp giám sát của MTTQ với HĐND các cấp như sau:

Một là, tiếp tục thực hiện có hiệu quả Quy chế số 01 về phối hợp hoạt động giữa Thường trực HĐND, UBND, Đoàn ĐBQH và Ủy ban MTTQ tỉnh. Định kỳ hàng năm, các cơ quan phân công chủ trì tổ chức hội nghị liên tịch đánh giá kết quả phối hợp hoạt động của Thường trực HĐND, UBND, Đoàn ĐBQH và UBMTTQ tỉnh, đặc biệt là hoạt động phối hợp trong công tác giám sát việc thực hiện các chủ trương, chính sách pháp luật của Đảng và Nhà nước.

Hai là, cần tiếp tục có sự phối hợp chặt chẽ giữa Thường trực HĐND tỉnh, Đoàn ĐBQH, Ủy ban MTTQVN tỉnh trong việc thống nhất chương trình giám sát của 3 cơ quan để khắc phục việc chồng chéo và nâng cao hiệu quả, chất lượng các cuộc giám sát. Nội dung giám sát của MTTQ cần tập trung vào các lĩnh vực trọng tâm, trọng điểm được nhân dân quan tâm, đảm bảo phù hợp với năng lực tổ chức thực hiện của Ủy ban MTTQ, các tổ chức thành viên và điều kiện thực tế ở mỗi cấp. Trong quá trình tổ chức các hoạt động giám sát, cần phát huy vai trò, huy động trí tuệ của các vị Ủy viên Ủy ban MTTQ Việt Nam, các tổ chức thành viên, các vị nhân sĩ, trí thức, người tiêu biểu có uy tín trong các dân tộc, tôn giáo, các nhà khoa học, các chuyên gia, những người đã tham gia lãnh đạo, quản lý liên quan đến nội dung giám sát. Khi phối hợp với HĐND tổ chức giám sát cần rõ nội dung chủ trì, rõ nội dung phối hợp; tổ chức đoàn giám sát nên hợp lý, không nên nhiều đoàn trong một thời gian địa điểm, tăng giám sát vụ việc qua giám sát giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo của công dân.

Định kỳ sơ kết, tổng kết nhằm nhân rộng các cách làm tốt, rút kinh nghiệm cách làm chưa hiệu quả, đề xuất sửa đổi, bổ sung các văn bản hướng dẫn để bảo đảm thực hiện các nhiệm vụ hiệu quả, thiết thực.

Ba là, Thường trực HĐND, UBND, MTTQ tỉnh tăng cường phối hợp tổ chức thực hiện tốt Nghị quyết liên tịch số 403 ngày 15/6/2017 giữa Ủy ban Thường vụ Quốc hội - Chính phủ - Ủy ban TW MTTQVN về quy định chi tiết các hình thức giám sát, phản biện xã hội của MTTQ Việt Nam. Trong đó HĐND, UBND các cấp cần phối hợp, tạo điều kiện để MTTQ thực hiện chức năng giám sát và phản biện xã hội để HĐND, UBND có thêm thông tin trước khi quyết định, đảm bảo nghị quyết chuẩn bị được ban hành vừa phù hợp quy định pháp luật và thực tiễn cuộc sống của nhân dân.

UBND các cấp quan tâm triển khai thực hiện Nghị quyết số 25/2017/NQ-HĐND ngày 17/7/2017 của HĐND tỉnh, trong đó UBND tỉnh cần quy định giao dự toán ngân sách chi cho hoạt động GSPBXH hàng năm để MTTQ ở cả 3 cấp chủ động kinh phí.

Bốn là, MTTQ các cấp tiếp tục phối hợp thực hiện tốt quy chế dân chủ ở cơ sở, phát huy vai trò giám sát của Nhân dân đối với các lĩnh vực của đời sống xã hội thông qua hoạt động của Ban TTND, Ban GSĐTCĐ, qua các buổi tiếp xúc cử tri của Đại biểu Quốc hội và HĐND. Thường xuyên kiện toàn, nâng cao chất lượng hoạt động của Ban thanh tra nhân dân, Ban giám sát đầu tư của cộng đồng, Ban công tác mặt trận, Tổ hòa giải ở cơ sở, thông qua lực lượng này để tuyên truyền, phổ biến những chủ trương, nghị quyết của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước. UBND các cấp quan tâm cấp kinh phí hoạt động cho Ban TTND, Ban GSĐTCĐ ở xã, phường, thị trấn đảm bảo theo đúng Nghị quyết số 46/2017/NQ-HĐND ngày 18/12/2017 của HĐND tỉnh và Nghị 84/2015/NĐ-CP ngày 30/ 09/2015.

 Đa dạng hóa các hình thức, cơ chế thích hợp để huy động trí tuệ của các tầng lớp Nhân dân tham gia góp ý, bày tỏ chính kiến, nguyện vọng của mình đối với các dự thảo văn bản của Đảng và chính quyền, về những vấn đề lớn của địa phương, của tỉnh và của đất nước. Kịp thời nắm bắt tâm tư nguyện vọng, định kỳ phản ánh với cấp ủy, chính quyền, đồng thời theo dõi, giám sát và đôn đốc các cơ quan giải quyết kịp thời các kiến nghị chính đáng của Nhân dân, giải quyết tốt đơn, thư khiếu nại tố cáo ngay tại cơ sở, theo đúng thẩm quyền, phân cấp để tạo niềm tin cho Nhân dân.

Năm là, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể Nhân dân triển khai thực hiện có hiệu quả Chương trình hành động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII được ban hành tại Hội nghị lần thứ 6 Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam khóa VIII. Phát huy vai trò của Nhân dân trong đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái, "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" trong nội bộ theo Hướng dẫn số 12 ngày 15/12/2017 của Tỉnh ủy và Quy định số 124 ngày 2/2/2018 của Ban Bí thư quy định MTTQ và Nhân dân giám sát việc tu dưỡng, rèn luyện đạo đức của người đứng đầu, cán bộ chủ chốt và cán bộ, đảng viên.

MTTQ tỉnh cần phối hợp chặt chẽ với HĐND, UBND triển khai thực hiện nghiêm túc Quyết định của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về Quy chế tiếp thu ý kiến góp ý của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội; Quy định tiếp xúc, đối thoại của người đứng đầu cấp ủy, chính quyền các cấp với Nhân dân ở nhiều đối tượng khác nhau để trao đổi, lắng nghe tâm tư nguyện vọng, ý kiến của Nhân dân.

Nguyễn Xuân Viễn

Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQVN tỉnh Vĩnh Phúc

 

 

 

 

 

 

 

Các tin đã đưa ngày: