Một số vấn đề sau khảo sát về công tác xây dựng Làng văn hóa, Đơn vị văn hóa, Gia đình văn hóa trên địa bàn tỉnh

06/10/2014

       Trong những năm qua tỉnh Vĩnh Phúc đã quan tâm đầu tư xây dựng các thiết chế văn hóa từ tỉnh đến cơ sở, tính đến 30/5/2014 toàn tỉnh có 129/137 xã, phường, thị trấn có nhà văn hóa và 1.285/1.384 thôn có nhà văn hóa, đăc biệt là việc đầu tư xây dựng 32 Làng văn hóa trọng điểm (15 làng đã đưa vào sử dụng) đây là mô hình đặc thù của tỉnh. Tuy nhiên, việc xây dựng nhà văn hóa thôn cũng như giành quỹ đất để xây dựng sân tập luyện thể dục, thể thao đơn giản ở các thôn, tổ dân phố còn gặp không ít khó khăn.

         Qua khảo sát về công tác xây dựng Làng văn hóa, Đơn vị văn hóa, Gia đình văn hóa đã bộc lộ một số vấn đề bất cập cần được các cấp, các ngành tập trung chỉ đạo.

       Thứ nhất, về đội ngũ cán bộ làm công tác văn hóa: Cùng với việc đầu tư xây dựng các thiết chế văn hóa và trang thiết bị phục vụ hoạt động, nhân tố quan trọng quyết định đến chất lượng hoạt động, xây dựng được phong trào, khơi dậy các giá trị văn hóa ở cơ sở, khai thác sử dụng hiệu quả các thiết chế văn hóa chính là đội ngũ cán bộ nhất là cán bộ làm công tác văn hóa ở cơ sở. Do vậy, vấn đề đặt ra cần phải quan tâm đào tạo đội ngũ cán bộ văn hóa cơ sở và xây dựng được màng lưới cộng tác viên ở cơ sở, cùng với đó là việc sắp xếp bố trí đội ngũ để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ là việc làm cần thiết. Để giải quyết được vấn đề về đội ngũ cán bộ làm công tác văn hóa hiện nay đang thiếu về số lượng, yếu về chất lượng, cần có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng kịp thời. Xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng ngoài việc căn cứ vào thực trạng cần phải đối chiếu với mục tiêu của Đề án phát triển văn hóa nông thôn đến năm 2015 định hướng đến năm 2020 được UBND tỉnh phê duyệt tại Quyết định số 2892/QĐ-UBND ngày 13/10/2010: Đến năm 2015 có 90% cán bộ văn hóa xã được đào tạo nghiệp vụ văn hóa thể thao và gia đình, trong đó 30% có trình độ đại học, cao đẳng và 60% có trình độ trung cấp.

       Thứ hai, về xây dựng thiết chế văn hóa: Tính đến ngày 30/5/2014 toàn tỉnh có 1.285/1.384 thôn có nhà văn hóa (trong đó 1.030 nhà văn hóa xây mới và 255 nhà văn hóa tận dụng). Tuy nhiên vẫn còn 99 thôn đã có quy hoạch, nhưng chưa xây dựng được nhà văn hóa; đa số nhà văn hóa tận dụng chưa đạt tiêu chuẩn thiết kế mẫu, chưa đảm bảo về diện tích cũng như các công trình phụ trợ. Việc khai thác, sử dụng nhà văn hóa còn hạn chế, chưa khai thác hết công năng, mới chỉ dùng làm nơi hội họp của các đoàn thể. Bên cạnh nhà văn hóa thì việc đầu tư xây dựng Sân tập luyện thể dục, thể thao đơn giản ở các thôn, tổ dân phố là thiết thực, đáp ứng nhu cầu sân chơi, tập luyện thể dục - thể thao của nhân dân. Tuy nhiên, việc bố trí kinh phí để xây dựng chưa nhiều, năm 2013 có 56/199 thôn được hỗ trợ kinh phí là 1.120 triệu đồng, năm 2014 bố trí 2.880 triệu đồng (144 thôn) trong khi tất cả các thôn, tổ dân phố đều có nhu cầu xây dựng.

       Bên cạnh đó, với Vĩnh Phúc việc xây dựng Làng văn hóa trọng điểm là một mô hình đặc thù, vậy thì làng văn hóa trọng điểm nên đặt đứng ở đâu cho phù hợp, nên có đánh giá khách quan và có cái nhìn thận trọng để rút ra kinh nghiệm trong đầu tư xây dựng, quản lý, sử dụng nhằm phát huy mô hình đặc thù, việc đánh giá Làng văn hóa trọng điểm phải từ góc độ văn hóa và góc độ quản lý nhà nước.

Để đáp ứng nhu cầu có nơi sinh hoạt văn hóa văn nghệ, thể dục, thể thao của nhân dân cần có sự chỉ đạo quyết liệt của các cấp, các ngành triển khai các nghị quyết của HĐND tỉnh về cơ chế chính sách xây dựng thiết chế văn hóa, song việc xây dựng nhà văn hóa phải phù hợp với điều kiện, phong tục tập quán từng địa phương.

       Thứ ba, về phong trào xây dựng Đơn vị văn hóa: Căn cứ vào mục tiêu chương trình phối hợp số 1952/CTPH/TLĐLĐVN-BVHTTDL ngày 15/11/2010 giữa Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch về hoạt động xây dựng đời sống văn hóa trong công nhân viên chức, lao động giai đoạn 2011 - 2015 có nội dung xây dựng cơ quan, công sở, các đơn vị sự nghiệp công và các loại hình doanh nghiệp có đời sống văn hóa phong phú, lành mạnh; nâng cao đời sống văn hóa, tinh thần của công nhân, viên chức lao động. Phấn đấu đến hết năm 2015, có 70% cơ quan, công sở, các đơn vị sự nghiệp công và các doanh nghiệp đạt chuẩn văn hóa theo quy định của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Tuy nhiên, phong trào xây dựng Đơn vị văn hóa trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc thời gian qua đã bộc lộ không ít tồn tại, bất cập: Phong trào xây dựng Đơn vị văn hóa do Liên đoàn Lao động tỉnh là cơ quan chủ trì phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, song công tác phối hợp để triển khai, hướng dẫn thực hiện chưa cụ thể còn mờ nhạt, sơ kết đánh giá kết quả thực hiện chưa chưa thường xuyên… nên không duy trì được kết quả đã đạt được (năm 2010 có 641/682 bằng 93,9%, năm 2013 có 657/822 bằng 79,9% đơn vị đạt danh hiệu văn hóa), nói cách khác công tác quản lý nhà nước về phong trào xây dựng Đơn vị văn hóa trên địa bàn tỉnh hiện tại dường như đang bị xem nhẹ, lãnh đạo một số cơ quan chủ trì chưa quan tâm, chưa làm hết trách nhiệm được giao.

       Để khắc phục tồn tại bất cập nêu trên, thiết nghĩ Liên đoàn Lao động tỉnh cần tiếp tục phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức phối hợp hoạt động; định kỳ hàng năm sơ kết đánh giá kết quả thực hiện. Về quản lý nhà nước Trung ương nên điều chỉnh quy định cơ quan chủ trì nội dung cho phù hợp với thực tế, sát với chức năng nhiệm vụ chuyên môn…

       Qua những vấn đề tồn tại, bất cập trên đây, để sớm đưa phong trào xây dựng Làng văn hóa, Đơn vị văn hóa, Gia đình văn hóa đạt được kết quả cao và toàn diện, các cấp, các ngành cần tập trung chỉ đạo, chủ động phối hợp, tích cực giải quyết những bất cập đã, đang và sẽ nảy sinh trong quá trình triển khai thực hiện./.

Nguyễn Văn Độ

                             Phó trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội

Các tin đã đưa ngày: