Giải pháp nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động tiếp công dân, xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo của HĐND và đại biểu HĐND tỉnh

11/04/2018

Hoạt động tiếp công dân, xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo của HĐND và đại biểu HĐND đóng vai trò rất quan trọng trong việc gắn chặt mối quan hệ giữa nhân dân với cơ quan Nhà nước nói chung và với HĐND, đại biểu HĐND nói riêng. Thông qua việc tiếp công dân HĐND nắm bắt được tâm tư, nguyện vọng, những ý kiến, kiến nghị của nhân dân, trên cơ sở đó HĐND xem xét, yêu cầu cơ quan có thẩm quyền giải quyết và trả lời công dân. Làm tốt vấn đề này góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của HĐND, đồng thời thể hiện rõ vai trò của HĐND là cơ quan quyền lực Nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân địa phương.

Hoạt động tiếp công dân, xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo của HĐND và đại biểu HĐND được quy định tại Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015; Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND năm 2015; Luật Tiếp công dân ngày 25 tháng 11 năm 2013; Nghị quyết số 759/2014/UBTVQH13 ngày 15 tháng 5 năm 2014 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định chi tiết về hoạt động tiếp công dân của các cơ quan của Quốc hội, đại biểu Quốc hội, Hội đồng nhân dân và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp. Trong đó, đã quy định cụ thể nhiệm vụ, quyền hạn của đại biểu HĐND, Thường trực HĐND, các Ban của HĐND trong việc tiếp công dân, xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo của HĐND và đại biểu HĐND trong đó đã đề cao vai trò của Thường trực HĐND, đại biểu HĐND tỉnh từ khâu tiếp công dân, đến tiếp nhận đơn, xử lý, chuyển đơn, đôn đốc, giám sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân gửi đến HĐND tỉnh. 

Trên cơ sở quy định của pháp luật, để hoạt động tiếp công dân ngày càng đi vào nền nếp, mang lại hiệu quả thiết thực, ngay từ đầu nhiệm kỳ, Thường trực HĐND tỉnh đã kịp thời phối hợp với Đoàn ĐBQH tỉnh, UBND tỉnh, Ủy ban MTTQ tỉnh ban hành Quy chế phối hợp trong hoạt động của HĐND tỉnh, trong đó có nội dung phối hợp trong công tác tiếp công dân, xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo của HĐND và đại biểu HĐND tỉnh; Thường trực HĐND tỉnh đã chỉ đạo Văn phòng HĐND tỉnh tham mưu, giúp Thường trực HĐND tỉnh tiếp công dân tại Trụ sở tiếp công dân của tỉnh; tiếp nhận, xử lý kiến nghị, đơn thư khiếu nại, tố cáo của công dân gửi đến HĐND tỉnh; theo dõi, đôn đốc việc giải quyết khiếu nại, tố cáo và kiến nghị của công dân gửi đến HĐND tỉnh. Từ đầu nhiệm kỳ 2016 - 2021 đến nay, công tác tiếp công dân, xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo của HĐND và đại biểu HĐND tỉnh được thực hiện theo luật định và bước đầu có hiệu quả. Cụ thể:

- Thường trực HĐND tỉnh không tổ chức tiếp công dân riêng, mà phối hợp với lãnh đạo UBND tỉnh và Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh tổ chức tiếp công dân tại Trụ sở tiếp công dân của tỉnh. Sau buổi tiếp công dân UBND tỉnh đều có văn bản thông báo tới Thường trực HĐND tỉnh về kết quả tiếp công dân, nội dung khiếu nại, tố cáo của công dân và giao trách nhiệm cho các cơ quan chức năng xem xét giải quyết. Một số đại biểu HĐND tỉnh đã tiếp công dân tại cơ quan, đơn vị công tác.

- Thường trực HĐND tỉnh thường xuyên chỉ đạo công tác tiếp nhận, phân loại, chuyển đơn, theo dõi, đôn đốc các cơ quan, tổ chức giải quyết và trả lời công dân. Từ đầu nhiệm kỳ đến nay, Thường trực HĐND tỉnh nhận được 111 đơn, trong đó đã chuyển 64 đơn, các cơ quan chức năng đã giải quyết 55 đơn, còn lại 09 đơn thư đang giải quyết; các đơn còn lại không chuyển do hết thẩm quyền giải quyết, có nội dung trùng lặp, phô tô chữ ký, nặc danh, không rõ địa chỉ….Nội dung các đơn thư chủ yếu vào lĩnh vực đất đai, đền bù giải phóng mặt bằng, chế độ chính sách,…đều là các vụ việc phức tạp, kéo dài đã được các cơ quan có thẩm quyền giải quyết và đã có quyết định cuối cùng, nhưng công dân không đồng ý, tiếp tục khiếu kiện.

 Giữa hai kỳ họp, Ban Pháp chế HĐND tỉnh thành lập đoàn giám sát chuyên đề về khiếu nại tố cáo đối với những nơi nảy sinh các vấn đề bức xúc về khiếu nại tố cáo. Qua giám sát chỉ ra những ưu điểm, khuyết điểm, nguyên nhân, tồn tại và đưa ra các kiến nghị, giải pháp nhằm thực hiện tốt công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo. Sau giám sát đôn đốc các cơ quan chức năng thực hiện nghiêm chỉnh các kiến nghị của đoàn giám sát.

 Trước kỳ họp, Thường trực HĐND tỉnh chỉ đạo Ban Pháp chế HĐND tỉnh thẩm tra các báo cáo của UBND tỉnh, Viện kiểm sát nhân dân, Toà án nhân dân cấp tỉnh về công tác tiếp công dân giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân. Tại kỳ họp, Thường trực HĐND tỉnh đã chọn các nội dung bức xúc trình HĐND tỉnh xem xét và chất vấn những vấn đề bức xúc hoặc những vụ việc cụ thể mà cử tri quan tâm.

Bên cạnh những kết quả đạt được công tác tiếp công dân, xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo của HĐND và đại biểu HĐND tỉnh vẫn còn bộc lộ một số tồn tại, hạn chế như:

HĐND tỉnh chưa quyết định những chủ trương, biện pháp về giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân.

Việc giám sát của HĐND tỉnh mới chỉ tập trung vào việc xem xét báo cáo của các cơ quan chức năng trình HĐND tỉnh tại kỳ họp, chưa quan tâm tổ chức nhiều đoàn giám sát chuyên đề giữa hai kỳ họp về công tác giải quyết khiếu nại tố cáo, chưa chọn được hết những nơi có diễn biến phức tạp và bức xúc về khiếu nại tố cáo để giám sát.

Thường trực HĐND tỉnh không tổ chức tiếp công dân riêng theo quy định (Thường trực HĐND tỉnh phối hợp với lãnh đạo UBND tỉnh và Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh tổ chức tiếp công dân tại Trụ sở tiếp công dân của tỉnh); chưa tổ chức để đại biểu HĐND tỉnh tiếp công dân; chưa thường xuyên giám sát việc giải quyết đơn do Thường trực HĐND tỉnh chuyển đến cơ quan có thẩm quyền.

 Đại biểu HĐND tỉnh chưa nhiều dành thời gian tiếp công dân, chủ yếu là lồng ghép vào ngày tiếp công dân của cơ quan mình công tác; chưa có nhiều đại biểu HĐND tỉnh tiếp công dân tại cơ quan, đơn vị công tác, nơi ứng cử.

 Một số kỳ họp HĐND tỉnh hoạt động thảo luận, chất vấn chưa quan tâm sâu đến công tác tiếp công dân và giải quyết khiếu nại tố cáo của công dân. Hoạt động giám sát công tác tiếp công dân và giải quyết khiếu nại tố cáo của công dân hiệu quả chưa cao, chưa làm rõ trách nhiệm các cấp, các ngành.

Công tác phối hợp của HĐND tỉnh đối với các cơ quan, tổ chức trong việc đôn đốc, giám sát hoạt động tiếp công dân giải quyết khiếu nại tố cáo và kiến nghị của công dân chưa thường xuyên.

Những tồn tại, hạn chế trên do một số nguyên nhân chủ quan và khách quan sau:

 Quy định của pháp luật về tiếp công dân, xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo của HĐND và đại biểu HĐND tỉnh còn nhiều bất cập, như: Chưa có quy định cụ thể về chế tài xử lý đối với các cá nhân, cơ quan không thực hiện hoặc thực hiện  chậm việc trả lời khiếu nại tố cáo do đại biểu HĐND chuyển đến.

 Một số cơ quan, đơn vị, đại biểu HĐND tỉnh chưa nhận thức đầy đủ về vai trò, vị trí trách nhiệm của mình trong hoạt động tiếp công dân và giải quyết khiếu nại tố cáo; đại biểu HĐND tỉnh chưa dành thời gian thoả đáng cho việc tiếp công dân.

 Các cơ quan có thẩm quyền giải quyết khiếu nại tố cáo khi nhận đơn thư do Thường trực HĐND tỉnh chuyển đến giải quyết và trả lời còn chậm.

 Công tác đôn đốc các đơn vị, các ngành và chính quyền địa phương trong việc giải quyết khiếu nại tố cáo của công dân chưa kịp thời.

Để từng bước nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động tiếp công dân, xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo của HĐND và đại biểu HĐND tỉnh, cần tập trung thực hiện tốt một giải pháp sau đây:

Một là, tổ chức thực hiện tốt quy định của pháp luật về hoạt động tiếp công dân, xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo của HĐND và đại biểu HĐND tỉnh tại Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015, Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND năm 2015, Luật Tiếp công dân năm 2013; Nghị quyết số 759/2014/UBTVQH13 ngày 15 tháng 5 năm 2014 của Ủy ban thường vụ Quốc hội nhằm đưa công tác tiếp công dân của HĐND, đại biểu HĐND đi vào nền nếp, có chất lượng hiệu quả.  

Hai là, hướng dẫn, phân công, đôn đốc Tổ đại biểu HĐND và đại biểu HĐND tỉnh trong công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân. Hướng dẫn đại biểu HĐND tỉnh tổ chức tiếp công dân nơi ứng cử theo Nghị quyết số 759/2014/UBTVQH13 ngày 15 tháng 5 năm 2014 của Ủy ban thường vụ Quốc hội ít nhất một ngày trong tháng theo sự phân công của tổ đại biểu HĐND tỉnh. Bố trí xếp lịch tiếp công dân của đại biểu HĐND tỉnh để tiếp công dân theo Nghị quyết số 759/2014/UBTVQH13 ngày 15 tháng 5 năm 2014 của Ủy ban thường vụ Quốc hội. Đại biểu HĐND tỉnh khi tiếp công dân phải lắng nghe, ghi chép đầy đủ, phản ánh trung thực ý kiến của công dân và gửi báo cáo Thường trực HĐND xem xét, quyết định.

Ba là, tăng cường giám sát việc thi hành pháp luật khiếu nại tố cáo tại địa phương, thông qua việc thành lập đoàn giám sát hoặc phân công Ban Pháp chế của HĐND tỉnh giám sát. Thường trực HĐND tỉnh phối hợp với Ban Pháp chế của HĐND tỉnh giám sát các cơ quan hành chính, tư pháp về thực thi pháp luật khiếu nại tố cáo. Qua giám sát chỉ ra những ưu điểm, khuyết điểm, nguyên nhân, tồn tại và đưa ra các kiến nghị, giải pháp nhằm thực hiện tốt công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo. Sau giám sát phải đôn đốc các cơ quan chức năng thực hiện nghiêm chỉnh các kiến nghị của đoàn giám sát. Việc tổ chức giám sát cần tập trung vào các vụ việc cụ thể, khiếu kiện phức tạp kéo dài, đông người, có thể bùng phát thành điểm nóng...Tránh giám sát chung chung, theo định kỳ tại các cơ quan, đơn vị.

Mặt khác, trước các kỳ họp, Thường trực HĐND tỉnh phân công Ban Pháp chế của HĐND tỉnh có nhiệm vụ giúp HĐND tỉnh thẩm tra các báo cáo của UBND, Viện Kiểm sát nhân dân, Toà án nhân dân cùng cấp về công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân, trên cơ sở báo cáo thẩm tra của Ban Pháp chế HĐND tỉnh để đại biểu HĐND tỉnh có cơ sở thực tiễn để thảo luận, xem xét báo cáo của các cơ quan hữu quan trình HĐND tỉnh tại kỳ họp từ đó HĐND quyết định các biện pháp bảo đảm việc giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân.

Bốn là, tăng cường phối hợp với Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh giám sát về công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo; định kỳ 6 tháng một lần nghe UBND tỉnh, cơ quan, tổ chức có thẩm quyền ở địa phương báo cáo về việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh do Hội đồng nhân dân, đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh, Đoàn đại biểu Quốc hội và đại biểu Quốc hội chuyển đến.

 Năm là, thường xuyên theo dõi, đôn đốc các cơ quan hữu quan thực hiện nghiêm túc các quy định về tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân. Trong giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân, HĐND tỉnh không phải là cơ quan trực tiếp ra quyết định giải quyết khiếu nại, tố cáo, mà do các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền giải quyết. Chính vì vậy, việc nâng cao trách nhiệm giải quyết của các cơ quan này có ý nghĩa rất quan trọng trong công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo.

Thường trực HĐND tỉnh cần có hướng dẫn, đôn đốc đối với các cơ quan, tổ chức cho đại biểu HĐND tỉnh nơi công tác dành thời gian tiếp công dân, tiếp nhận, chuyển đơn, đôn đốc, theo dõi việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị của công dân.

Sáu là, kiện toàn, củng cố bộ máy làm công tác tham mưu giúp việc để nâng cao chất lượng, hiệu quả của cơ quan giúp việc cho HĐND tỉnh trong công tác tiếp công dân, xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo của HĐND và đại biểu HĐND tỉnh. Văn phòng HĐND tỉnh chuẩn bị văn bản, tài liệu, cơ sở vật chất cho việc tiếp công dân của Thường trực HĐND tỉnh, đại biểu HĐND tỉnh tại các buổi tiếp công dân; giúp đại biểu HĐND tỉnh, Thường trực HĐND tỉnh tiếp nhận, tổng hợp, phân loại, chuyển đơn và theo dõi kết quả giải quyết của cơ quan có thẩm quyền; tham mưu đúng, trúng và chính xác các chương trình, kế hoạch giám sát, thẩm tra của Thường trực HĐND, các Ban của HĐND tỉnh về công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo; phân công chuyên viên theo dõi, đôn đốc các cơ quan, tổ chức, cá nhân thực hiện kiến nghị sau giám sát.

Từ thực tiễn hoạt động tiếp công dân, xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo của HĐND và đại biểu HĐND tỉnh Vĩnh Phúc trong thời gian qua, Thường trực HĐND tỉnh kiến nghị như sau:

 Quốc hội quy định chế tài xử lý đối với cá nhân, cơ quan đơn vị không thực hiện hoặc thực hiện chậm việc trả lời giải quyết đơn thư khiếu nại tố cáo của công dân.

Uỷ ban Thường vụ Quốc hội sửa đổi, bổ sung Nghị quyết 759 về tiếp công dân, xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo của HĐND và đại biểu HĐND cho phù hợp với Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015, Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND năm 2015, như: Quy định rõ trách nhiệm, số lượng, thời gian tiếp công dân của đại biểu HĐND các cấp; quy định về trách nhiệm của các cơ quan trong việc tiếp nhận, thụ lý, giải quyết đơn do HĐND chuyển đến; quy định về quy trình tiếp nhận và xử lý đơn gửi đến HĐND; quy định về loại đơn thư không đủ điều kiện xử lý...

 Ban Dân nguyện của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội thường xuyên tổ chức tập huấn, trao đổi kinh nghiệm, kỹ năng xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo cho Thường trực, các Ban và đại biểu HĐND các cấp.

Thường trực HĐND tỉnh Vĩnh Phúc

Các tin đã đưa ngày: