Công tác tham mưu, giúp việc của Văn phòng HĐND tỉnh trong hoạt động giám sát chuyên đề của HĐND tỉnh.

24/03/2021

Giám sát chuyên đề là một trong 05 hoạt động giám sát của HĐND được quy định tại Điều 57 Luật hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND năm 2015. Thông qua hoạt động giám sát chuyên đề HĐND tập trung xem xét những vấn đề quan trọng được nhiều người quan tâm để chỉ ra những bất cập của quy định Pháp luật, hạn chế của đối tượng giám sát, đề xuất, kiến nghị, điều chỉnh các quy định Pháp luật, biện pháp áp dụng, trách nhiệm với đối tượng giám sát.

Từ đầu nhiệm kỳ 2016 - 2021 đến nay, HĐND tỉnh đã thực hiện 07 cuộc giám sát chuyên đề, tập trung vào một số lĩnh vực hoạt động như: Việc thực hiện các chế độ, chính sách cho người nghèo trên địa bàn tỉnh; việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý nhà nước về xây dựng và quy hoạch đô thị trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc giai đoạn 2011 - 2016; việc thực hiện chính sách, pháp luật về thực hiện cơ chế một cửa, một cửa liên thông trong cải cách thủ tục hành chính của các cơ quan Nhà nước trên địa bàn tỉnh; việc thực hiện chính sách, pháp luật về bảo vệ môi trường trong các khu công nghiệp, cụm công nghiệp, làng nghề trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc; việc thực hiện các kết luận sau thanh tra của Thanh tra tỉnh; việc thực hiện chính sách, pháp luật về khám bệnh, chữa bệnh và khám chữa bệnh bảo hiểm y tế trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2016 - 2018 và giám sát về tình hình sử dụng nước hợp vệ sinh trên địa bàn nông thôn tỉnh Vĩnh Phúc.

Việc thực hiện hoạt động giám sát chuyên đề của HĐND tỉnh trong thời gian qua đã đạt được kết quả tích cực, việc lựa chọn nội dung giám sát đảm bảo phù hợp với thực tiễn và toàn diện các lĩnh vực, quy trình và cách thức giám sát tiếp tục được đổi mới, đề cương giám sát được xây dựng chi tiết, tạo điều kiện cho cơ quan chịu sự giám sát chuẩn bị báo cáo đúng nội dung, yêu cầu. Kết quả giám sát đã có sự đánh giá rõ nét về những kết quả đạt được, đồng thời chỉ rõ nhiều bất cập, hạn chế, khuyết điểm trong hoạt động của các cơ quan, tổ chức, đơn vị chịu sự giám sát, góp phần quan trọng trong giải quyết, khắc phục những vấn đề còn tồn tại được cử tri quan tâm, đảm bảo sự tuân thủ pháp luật, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, ổn định tình hình an ninh chính trị ở địa phương. Để đạt được kết quả đó là sự lãnh, chỉ đạo sát sao của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Đảng đoàn HĐND tỉnh và sự đóng góp trí tuệ, tâm huyết của các vị đại biểu HĐND, Thường trực HĐND, các Ban HĐND tỉnh và trong đó phải kể đến vai trò của Văn phòng HĐND tỉnh trong công tác tham mưu, giúp việc HĐND tỉnh tổ chức giám sát chuyên đề của HĐND tỉnh.

Tại Điều 1, Nghị định số 48/2016/NĐ-CP ngày 27/5/2016 của Chính phủ quy định: Văn phòng Hội đồng nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương là cơ quan tham mưu, giúp việc, phục vụ hoạt động của Hội đồng nhân dân, Thường trực Hội đồng nhân dân, Ban của Hội đồng nhân dân và đại biểu Hội đồng nhân dân cấp tỉnh. Từ đầu nhiệm kỳ 2016 - 2021 đến nay ngoài thực hiện các chức năng nhiệm vụ được giao, Văn phòng HĐND tỉnh Vĩnh Phúc đã làm tốt công tác tham mưu, giúp việc 07 cuộc giám sát chuyên của HĐND tỉnh cụ thể:

- Về tham mưu lựa chọn nội dung giám sát:

Nhận thức rõ giám sát là một trong những chức năng cơ bản của HĐND, trong đó giám sát chuyên đề tại kỳ họp là hoạt động giám sát trực tiếp không chỉ của HĐND, đại biểu HĐND mà của cử tri toàn tỉnh, do vậy, trước kỳ họp giữa năm, Văn phòng HĐND tỉnh đã chủ động tham mưu cho Thường trực HĐND tỉnh lựa chọn nội dung giám sát chuyên đề tại kỳ họp HĐND tỉnh cho năm tiếp theo thông qua việc thường xuyên theo dõi, cập nhật, nghiên cứu các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng; ý kiến kết luận của Tỉnh ủy đối với tình hình kinh tế- xã hội, quốc phòng - an ninh; những vấn đề nổi cộm, cử tri kiến nghị nhiều lần nhưng chưa được giải quyết dứt điểm, những vấn đề được cử tri địa phương quan tâm; tiếp thu ý kiến tham gia xây dựng chính quyền của Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh tại các kỳ họp HĐND để đề xuất nội dung giám sát. Đồng thời, trên cơ sở đó đề xuất của Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, Văn phòng tổng hợp, tham mưu cho Thường trực HĐND xem xét trình HĐND tại kỳ họp giữa năm để quyết định nội dung chương trình giám sát chuyên đề năm sau. Việc lựa chọn vấn đề, nội dung giám sát vừa bao quát, vừa có trọng tâm, trọng điểm, đúng, sát thực tiễn, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ của đại biểu và mong muốn của cử tri, phù hợp với thực tiễn của địa phương, tránh chồng chéo, dàn trải. Sau khi lựa chọn được vấn đề cần giám sát, phải xác định rõ sự cần thiết phải tiến hành giám sát, mục đích, yêu cầu, phạm vi, đối tượng được giám sát, thời gian thực hiện; nắm rõ các quy định của pháp luật; những điều kiện cần thiết đảm bảo cho hoạt động giám sát từ đó tham mưu cho HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết thành lập Đoàn giám sát, trong đó thể hiện rõ chức năng của Đoàn giám sát: Xây dựng kế hoạch, đề cương báo cáo để cơ quan, tổ chức, cá nhân chịu sự giám sát báo cáo chi tiết, đầy đủ đảm bảo nội dung, yêu cầu của cuộc giám sát; cần thiết có đề cương riêng cho từng cơ quan, đơn vị  theo chức năng, nhiệm vụ. Yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân chịu sự giám sát báo cáo bằng văn bản, cung cấp thông tin, tài liệu có liên quan đến nội dung giám sát, giải trình vấn đề mà Đoàn giám sát quan tâm; xem xét, xác minh vấn đề mà Đoàn giám sát xét thấy cần thiết và thực hiện các nhiệm vụ khác của Đoàn giám sát theo quy định tại Điều 62 Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân năm 2015.

- Về công tác chuẩn bị:

Văn phòng HĐND tỉnh chủ động phân công công việc, lãnh đạo Văn phòng phụ trách lĩnh vực giám sát tham gia thư ký Đoàn giám sát, đồng thời tổ chức thu thập thông tin thực tế, các quy định của pháp luật liên quan đến nội dung giám sát cùng tài liệu, văn bản liên quan về các quy định của pháp luật và thông tin, dư luận từ nhân dân, phản ánh của phương tiện thông tin đại chúng liên quan đến nội dung giám sát; các báo cáo của đơn vị chịu sự giám sát gửi trước để các thành viên đoàn giám sát nghiên cứu, phân tích, tổng hợp và rút ra những vấn đề cần được làm rõ trong quá trình giám sát trực tiếp; những vấn đề phải đi thực tế hoặc qua hoạt động tiếp xúc cử tri để nắm bắt rõ tình hình. Đối với các báo cáo không đảm bảo yêu cầu theo đề cương giám sát, Văn phòng HĐND tỉnh tham mưu cho Đoàn giám sát đề nghị đơn vị báo cáo bổ sung hoặc xây dựng lại báo cáo theo đúng yêu cầu đặt ra. Đồng thời, yêu cầu đơn vị được đoàn giám sát chọn làm việc chuẩn bị đầy đủ các điều kiện để phục vụ cho đoàn giám sát.

Trước khi tiến hành các buổi làm việc tại cơ sở, Văn phòng HĐND tỉnh tham mưu để Trưởng đoàn giám sát tổ chức họp Đoàn giám sát để phân công nhiệm vụ, nghiên cứu, thảo luận thông tin mà các cơ quan, đơn vị cung cấp thông qua gửi báo cáo theo đề cương yêu cầu của đoàn. Việc gửi tài liệu để thành viên đoàn giám sát nghiên cứu trước và tổ chức họp đoàn trước khi tiến hành giám sát giúp cho đoàn nghiên cứu, thảo luận kỹ và làm rõ hơn các thông tin do cơ quan chịu sự giám sát gửi đến phục vụ cho buổi giám sát trực tiếp.

- Về tham mưu tổ chức giám sát:

Tại các buổi giám sát của Đoàn giám sát, Văn phòng HĐND tỉnh tham mưu, tổng hợp đầy đủ, cụ thể theo từng vấn đề, nêu rõ những ưu điểm, bất cập, hạn chế có ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp đến quá trình triển khai thực hiện. Trên cơ sở đó để đoàn giám sát trao đổi với các đơn vị, địa phương thống nhất giải pháp xử lý. Đối với những bất cập, yếu kém thuộc về trách nhiệm của các cấp, các ngành trong quá trình tổ chức thực hiện phải yêu cầu UBND, các đơn vị có liên quan tiếp thu, giải trình; đồng thời cùng trao đổi, thảo luận xác định rõ nguyên nhân và đi đến thống nhất các giải pháp khắc phục, tháo gỡ khó khăn và thời gian để giải quyết, xử lý dứt điểm, cuối cùng giúp Đoàn giám sát tổng hợp, hoàn thiện báo cáo kết quả giám sát để báo cáo HĐND xem xét tại kỳ họp.

Tại kỳ họp, Văn phòng HĐND tỉnh tham mưu xây dựng chương trình giám sát, chương trình điều hành giám sát giúp chủ tọa điều hành phiên giám sát theo đúng chương trình đề ra; tham mưu để Đoàn giám sát báo cáo kết quả giám sát; đại diện cơ quan, tổ chức chịu sự giám sát báo cáo, giải trình; Hội đồng nhân dân thảo luận. Điểm mới trong công tác tham mưu, giúp việc Đoàn giám sát chuyên đề là Văn phòng chủ động phối hợp với Đài Phát thanh- Truyền hình tỉnh xây dựng phóng sự về nội dung liên quan đến chuyên đề giám sát phát tại phiên giám sát của kỳ họp HĐND tỉnh để đại biểu HĐND có thêm tư liệu cho thảo luận, tranh luận và yêu cầu đơn vị giải trình nếu thấy cần thiết. Trong quá trình thảo luận, Văn phòng HĐND tỉnh giúp Đoàn giám sát có thể trình bày bổ sung về những vấn đề liên quan đến nội dung giám sát. Đồng thời, ghi chép tổng hợp toàn bộ ý kiến phát biểu, giải trình của đại biểu để tham mưu cho HĐND tỉnh bổ sung các nội dung vào dự thảo Nghị quyết.

- Sau khi kết thúc giám sát:

Sau khi các đại biểu HĐND tỉnh thống nhất các nội dung giám sát, Văn phòng HĐND tỉnh dự thảo để Đoàn giám sát báo cáo HĐND ra nghị quyết về vấn đề được giám sát. Nghị quyết giám sát chuyên đề đã đánh giá kết quả đạt được, những hạn chế, bất cập và nguyên nhân hạn chế, bất cập liên quan đến chuyên đề giám sát; trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân chịu sự giám sát và người đứng đầu cơ quan, tổ chức có liên quan; thời gian khắc phục hạn chế, bất cập; những kiến nghị, đề nghị và yêu cầu, trách nhiệm thi hành của cơ quan, tổ chức, cá nhân; trách nhiệm báo cáo kết quả thực hiện nghị quyết. Nghị quyết giám sát được gửi đến cơ quan, tổ chức, cá nhân chịu sự giám sát và cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan. Sau khi ban hành Nghị quyết giám sát, Văn phòng HĐND tỉnh thường xuyên đôn đốc, tham mưu cho Thường trực HĐND tỉnh kiểm tra, giám sát việc thực hiện Nghị quyết. Có thể nói, các Nghị quyết về giám sát chuyên đề của HĐND tỉnh là cơ sở pháp lý quan trọng để UBND tỉnh triển khai, góp phần giải quyết các vấn đề bức xúc tại địa phương.

Bên cạnh những kết quả đạt được trong công tác tham mưu, giúp việc hoạt động giám sát chuyên đề của HĐND tỉnh, vẫn còn những hạn chế, khó khăn bất cập như: Một số cuộc giám sát chất lượng tham mưu, phục vụ còn hạn chế chưa đạt yêu cầu đề ra, tiến độ thực hiện có lúc còn chậm, nhất là việc chuẩn bị tài liệu cho Đoàn giám sát (các đơn vị chịu sự giám sát thường gửi muộn); nhiệm vụ giám sát chưa được thực hiện đầy đủ theo quy định; công tác tham mưu cho Thường trực HĐND, HĐND tỉnh theo dõi, đôn đốc, tổng hợp thực hiện các kiến nghị sau giám sát còn chưa được thường xuyên, hiệu quả còn thấp; công tác phối hợp phục vụ trong hoạt động giám sát vẫn chủ yếu dựa trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ, tính ràng buộc pháp lý trong phối hợp chưa chặt chẽ; kinh nghiệm, cách thức triển khai của một số cán bộ, chuyên viên còn chưa mang tính đồng bộ, chuyên nghiệp, thiếu kinh nghiệm về chuyên môn.

Để nâng cao hơn nữa chất lượng tham mưu, giúp việc của Văn phòng HĐND tỉnh về hoạt động giám sát chuyên đề của HĐND tỉnh, bên cạnh những đổi mới về chế độ, chính sách và các văn bản quy phạm liên quan tới hoạt động giám sát chuyên đề của HĐND tỉnh, cần tích cực nghiên cứu các quy định của pháp luật và qua thực tiễn để tham mưu đúng, trúng nội dung giám sát chuyên đề được cử tri và nhân dân đồng thuận cao đồng thời thúc đẩy kinh tế - xã hội của tỉnh phát triển, đảm bảo trật tự an toàn xã hội…Tích cực, chủ động thu thập, tổng hợp tài liệu, báo cáo của cơ quan chịu sự giám sát để kịp thời phục vụ Đoàn giám sát có điểm nhìn đa chiều về vấn đề được giám sát. Phân công lãnh đạo, chuyên viên thư ký Đoàn giám sát phải đúng chuyên môn, lĩnh vực để tham mưu sâu, đúng cho Đoàn giám sát của HĐND tỉnh. Đặc biệt, việc tham mưu ban hành Nghị quyết về giám sát chuyên đề cần đánh giá kết quả đạt được, những hạn chế, bất cập và nguyên nhân hạn chế, nhất là chỉ ra trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân chịu sự giám sát và người đứng đầu cơ quan, tổ chức có liên quan; thời gian khắc phục hạn chế, bất cập, kiến nghị, đề xuất rõ ràng từng chủ thể, từng nội dung để cơ quan liên quan dễ thực hiện. Đồng thời, chủ động trong việc theo dõi các kiến nghị sau giám sát giúp HĐND, các đại biểu HĐND tỉnh có thể tái giám sát nếu thấy cần thiết…

Với những đổi mới quan trọng trong công tác tham mưu, giúp việc hoạt động giám sát chuyên đề của HĐND tỉnh, Văn phòng HĐND tỉnh đã tạo ra diễn đàn công khai, dân chủ, minh bạch tại kỳ họp Hội đồng nhân dân tỉnh, là nơi để đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh thể hiện rõ vai trò, trách nhiệm của mình đối với cử tri, nhân dân và phát huy trách nhiệm của tất cả các cơ quan chức năng trong hệ thống chính quyền cùng tham gia vào hoạt động giám sát, kiểm soát quyền lực lẫn nhau theo đúng tinh thần của Hiến pháp, pháp luật và chủ trương của Đảng đã đề ra, kịp thời giải quyết những các vấn đề bức xúc tại địa phương.

Minh Tuyên

Các tin đã đưa ngày: